كرده است : ( وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِى هِىَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِى بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِىٌّ حَمِيم - وَمَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلَّا ذُو حَظّ عَظِيم ) « هرگز نيكى و بدى يكسان نيست ، بدى را با نيكى دفع كن ، تا دشمنان سرسخت همچون دوستان گرم و صميمى شوند و به اين مرحله جز كسانى كه داراى صبر و استقامتند نمىرسند ، و جز كسانى كه بهره عظيمى از ايمان و تقوى دارند ، به آن نائل نمىگردند » . « 1 » اين‌گونه برخورد از ظريفترين و پربارترين روشهاى موفقيت‌آميز در تبليغ است و تحقيقات روانشناسان صحّت اين امر را تأئيد مىكند ، زيرا هر كسى بدى كند ، انتظار دارد ، طرف مقابل هم طبق قانون مقابله به مثل ، بدى كند ، و معمولا انسانهاى پليد كه خود جواب بد را با چند برابر بدى مىدهند ، توقع دارند اگر به كسى بدى كردند همانگونه جواب دهد ، ولى وقتى بر خلاف توقع خود جواب خوب مىشنوند دگرگونى روحى و طوفانى درونى به آنها دست داده ، و در اثر فشار وجدانشان بيدار مىشود و احساس حقارت كرده و تغيير رويه مىدهند ؛ اين طوفان موجب راندن كينه‌ها و جايگزينى محبّتها مىشود . به قول خيام : من بد كنم و تو بد مكافات دهى * پس فرق ميان من و تو چيست بگوى خداوند متعال اين چنين برخورد و حلم و بردبارى را ناشى از مقام صبر مىداند كه به صورت حلم بروز كرده و اين گونه افراد را صاحبان بهره‌هاى عظيم شمرده است ، بهره تقوى ، ايمان ، علم ، حلم ، استقامت و . . . صاحب تفسير « اطيب البيان » در ذيل آيات فوق چنين مىگويد : « صبر قوه تحمّل عشّاق است ، و در هر مورد اسمى دارد ، مثلا در مقابل اعداء دين در امر

--> ( 1 ) . سوره فصلت ، آيه 34 و 35 . .